Cabaretière Sara Kroos

KWETSBAARHEID
«Als mensen mijn naam horen, denken ze meteen: o, dat is die met die grote bek. Ze kennen mij vooral van De Lama’s, waarin ik alleen maar stoer en grappig ben. En ik ben groot, heb een forse stem, maak flinke stappen. Mensen verwachten altijd dat ze kunnen lachen met mij. Ik word in de kroeg ook vaak op mijn kont geslagen omdat ze denken dat ik dat wel kan hebben! Dat verwachtingspatroon vind ik heel vervelend, want als je altijd maar grappen maakt, wie ben je verder dan? Dat stoere is slechts een deel van mij. Ik heb ook een gevoelige kant, en die wil ik graag laten zien. Daarom is het tijd om na drie seizoenen met De Lama’s te stoppen. In mijn eigen voorstelling Zoetgevooisd ben ik niet alleen grof en hard, maar stel ik me de helft van de tijd kwetsbaar op. Door op een podium te gaan staan, maak je jezelf sowieso kwetsbaar. Ik helemaal, want ik heb er mijn vuile was buiten gehangen (in haar programma Lam maakte ze publiekelijk bekend dat ze van haar achtste tot haar twaalfde jaar seksueel is misbruikt door een oom, red.). Daar heb ik nooit spijt van gehad, maar ik besef dat als iemand mij kwaad wil doen, hij meteen weet waar hij mij kan raken. Door mijn gedrag roep ik vaak hatelijke reacties op. In het gastenboek van mijn website staan wel eens opmerkingen als ‘je oom had je harder moeten neuken’. Dat verleden is mijn zwakke plek. Maar dat betekent niet dat ik kwader wordt dan andere mensen als er weer een meisje wordt gevonden in een kelder. Die donkere kant van het leven heb ik namelijk al vroeg gezien en niks verbaast me nog. Ik weet: er liggen zoveel meisjes in kelders, het is wachten tot ze worden gevonden. Wat me wel enorm kan raken, is de onbevangenheid van meisjes van een jaar of acht. Zo oud was ik toen het mis ging. Als ik zoiets puurs en onbeschadigds zie, dan wil ik bijna bij haar gaan wonen om haar te beschermen. Laat er alsjeblieft niets met dit meisje gebeuren, denk ik dan, laat het alsjeblieft heel blijven.»

PSYCHOSES
«Ik ben lange tijd diepongelukkig geweest, zwaar depressief. En zo rond mijn zeventiende kwam ik in een randpsychose terecht. Ik zag horrorbeelden uit mijn verleden door het heden heen lopen en wist niet wat waan was en wat echt. Het was een constante nachtmerrie met paniekaanvallen. Op een gegeven moment was ik thuis niet te meer handelen en ben ik naar een kliniek gegaan. Daar heb ik een jaar gezeten. Het was een eenzame en rare periode. Met medicijnen en therapie is de psychose verdwenen, maar ik eigenlijk ook. Ik was heel mager en staarde alleen maar voor me uit. Ik vond het verschrikkelijk in die kliniek, maar ik besefte dat ik hulp nodig had om uit te zoeken wat er vroeger met me gebeurd was. En zodra ik dat wist, voelde ik een enorme opluchting. Ik was dus niet gek, er waren gewoon dingen met me gebeurd en ik had systemen in mezelf ontwikkeld om te kunnen overleven! Eigenlijk moest ik dankbaar zijn voor mijn niets-voelen. Ik ben na mijn ontslag uit de kliniek nog even terug geweest, omdat het niet goed ging. Al met al heeft het heel lang geduurd voordat ik weer geïntegreerd was in mijn eigen leven. Ik ben zelfs helemaal aan ‘de andere kant’ geweest, wilde niet meer leven. Ik was nog maar één stapje verwijderd van de dood, toen ik besloot dat ik terug wilde. Ik klink nu misschien een beetje Oprah, maar op dat moment besloot ik ook écht te gaan leven. Alsof je heel lang onder water bent geweest en ineens met grote kracht weer bovenkomt. Ik ben me er bewust van dat het ooit weer fout kan gaan, maar ik ben niet meer bang voor zo’n diep dal. Dat was een vloedgolf uit het verleden. Ik blijf vatbaar voor somberheid, maar ik herken nu de signalen - bijvoorbeeld dat ik slecht ga slapen, of niet meer eet. Als ik zorg dat ik gezond en vooral helder blijf, is er niets aan de hand. Dus drink ik niet, en gebruik ik geen drugs. Nee, optreden is geen therapie voor me, en is dat ook nooit geweest. Ik ben fel tegen dat soort exhibitionisme. Alles wat ik op toneel doe, heb ik al verwerkt en heb ik volledige controle over. Het podium is, naast mijn huis, de meest veilige plek voor me. Ik ben in het openbaar onhandiger dan op het toneel. Dingen als naar de supermarkt gaan, of een interview doen, vind ik veel enger. Alles wat ik in het gewone leven lastig vind aan mezelf, bijvoorbeeld dat ik zo ‘veel’ ben, is op het toneel bruikbaar. Daar is het zelfs voor het eerst in mijn leven mijn kracht.»

DOORZETTINGSVERMOGEN
«Ik ben een echte ram, een dubbele zelfs, en dus kan ik heel hard gaan en ineens radicaal afhaken. Als het vuur van een project starten eraf is, ga ik me vervelen. Maar ik ben nu aan het leren om dingen af te maken en neem steeds meer verantwoordelijkheid. Dat heeft ook te maken met zelfvertrouwen. Als ik op mijn achttiende, toen ik voor het eerst op het podium stond, grandioos was afgegaan, had ik niet de kracht gehad om door te zetten. Ik had destijds geen enkel zelfvertrouwen, en was ervan overtuigd dat ik geen talent had. Het was een sprong in het diepe - ik had toch niets te verliezen, want ik kwam uit het niets. Nu denk ik: dat ik dat durfde, met losse velletjes en drie akkoorden op de piano! Maar ik was zo vastberaden, ik moest het gewoon proberen. En het pakte goed uit. Het was precies wat ik nodig had om uit de chaos te komen. Mijn talent bleek een tegengif voor de zwaarte die ik van nature in mij heb en stelde me in staat mijn leven te gaan opbouwen. Ik durfde vanuit dat succes steeds meer stappen te nemen, zoals relaties aangaan, van het leven genieten. Ik heb vreselijk slechte avonden gespeeld, shows die veel te heftig waren omdat ze zo dicht op mijn huid zaten, maar toch heb ik nooit gedacht: ik stop ermee. Ik moet leren door op mijn bek te gaan. In die zin ben ik wel een doorzetter. Maar ik stel mezelf geen harde doelen. Het enige wat ik van mezelf vraag, is dat ik steeds mooiere voorstellingen maak. En ja, natuurlijk zou ik graag de eerste vrouw met een oudejaarsconference willen zijn. Maar je zult mij nooit horen zeggen: ik móet dan en dan in Carré staan.»

GRENZEN
«In mijn flyer staat: ‘Sara kent geen grenzen, dus hoeft ze die ook niet op te zoeken.’ Maar ik heb ze wel, zeker op het toneel, en ik zoek ze ook op door toch weer een stapje verder te gaan. Ik kwets altijd mensen, want ik leg vingers op zere plekken, en maak grove grappen. Maar ik zal je nooit één op één kwetsen als jij daar stilletjes in het donker zit. Ik ben geen ongeleid projectiel, zoals ik een hele tijd gedacht heb, want ik voel wel degelijk aan hoever ik kan gaan. Het klinkt misschien een beetje gek, maar ik durf steeds meer durf te vertrouwen op mijn eigen grenzeloosheid. De reden dat ik grenzen opzoek en verleg, is dat ik van eerlijkheid houd. Door iemand te provoceren, uit de tent te lokken, laat die zijn ware gezicht zien. Ik wil weten wie je bent. Dat is belangrijk voor me omdat het dan helder blijft. Anders word ik onrustig. Ik houd niet van die ‘laten we het er maar niet over hebben’-houding. Mijn echte vrienden weten dat van me. Als iemand mij toevertrouwt te zijn vreemdgegaan, dan kan ik niet meer gezellig met zijn of haar partner erbij in de kroeg zitten, als die partner het niet weet. Het is inderdaad non of my business, maar had het dan ook zo gehouden. Want je kunt erop rekenen dat ik op een gegeven moment zeg: zo, heeft er nog iemand iets op te biechten? Ik heb nooit spijt gehad van iets wat ik heb gezegd, maar ik denk wel eens: dat had subtieler gekund. Maar ja, dat is het risico van op het randje spelen.»

RELATIES
«Ik ben verliefd, op een vrouw. En ik ben er vijf kilo door afgevallen! Maar het ligt nog een beetje ingewikkeld, dus kunnen we het daarbij laten? Dat ik op vrouwen val, heeft niets te maken met mijn verleden. Ik vind het namelijk wél fijn om seks te hebben met mannen. Maar een relatie met een man, nee. Om het met Belle van Zuylen te zeggen: ik heb geen talent voor ondergeschiktheid. Ik beland met mannen nu eenmaal altijd in een machtsstrijd omdat ze qua emotionele intelligentie toch een beetje minder ontwikkeld zijn vrouwen. Ik bedoel het niet zo denigrerend als het klinkt, maar met mannen vind ik het gewoon moeilijker. En saaier. Ik hoef vrouwen op emotioneel gebied niets uit te leggen en daarom geef ik mezelf makkelijker aan een vrouw. Als ik verliefd ben, bloei ik helemaal op. Maar een relatie mag niet ten koste gaan van mijn zelfstandigheid. Ik wil niet horen: ik vind dit niet leuk aan je en dat moet veranderen. Ik wil best een compromis sluiten, maar ik heb bepaalde eigenschappen die bij mij horen. Dus houd je niet van dominant, dan moet je niet bij mij zijn. Ik heb een aantal relaties gehad met mensen die mij steeds kleiner gingen maken. Met de moeder van mijn kind (Sara’s ex-vriendin beviel tijdens hun relatie van dochter Julia, red.) ging het mis omdat we gewoon geen goede combinatie waren. We probeerden elkaar te veranderen, maar we begrepen ook dat dat nooit de bedoeling kon zijn. Daarom hebben we elkaar laten gaan. Nu zie ik in haar weer de vrouw die ik heb leren kennen, en ben ik weer die vrouw met de grote bek die ik altijd al was. We hebben ons best gedaan, geprobeerd voor Julia bij elkaar te blijven. Maar ook zij is gelukkiger nu ze de twee mensen van wie ze houdt niet meer ziet vechten. De breuk was verdrietig, maar nu, anderhalf jaar later, denk ik: het is echt goed geweest. Mijn ex is een goede vriendin van me geworden, ik kan Julia zien wanneer ik wil en leef verder mijn eigen leven, alleen in een huisje in het bos. Daar voel ik me gelukkiger dan ooit. Ik ben nog jong en ook al heb ik al een heel leven achter me, ik heb ook nog een heel leven voor me. Hoe ik dat voor me zie? Ik denk dat ik ooit nog wel eens op een boerderij aan zee zal wonen. Met vijftien onhandelbare pubermeiden.»